Nguyên nhân, triệu chứng của bệnh ung thư máu

Bệnh ung thư máu (ung thư bạch cầu) xảy ra khi có đột biến hoặc các thay đổi khác trong gen ADN của tế bào máu, xảy ra trong các mô tạo máu của cơ thể, bao gồm tủy xương và hệ thống miễn dịch. Điều này khiến cho các tế bào phát triển và phân chia nhanh hơn, xâm lấn các tế bào khỏe mạnh. Một vài dạng bệnh ung thư máu xảy ra phổ biến ở trẻ nhỏ, trong khi một số dạng khác xảy ra ở người lớn nhiều hơn.

Nguyên nhân gây nên bệnh ung thư máu

Nguyên nhân gây nên bệnh ung thư máu vẫn chưa được xác định rõ, nhưng một số tác nhân có thể gây ra bệnh như:

  • Tiếp xúc với các nguồn phóng xạ, như trường hợp các nạn nhân bom nguyên tử ở Nhật vào cuối Thế Chiến II, vụ tai nạn nổ lò nguyên tử Chernobyl (Ukraine) năm 1986 hoặc ở bệnh nhân tiếp nhận xạ trị.
  • Bệnh nhân ung thư được điều trị bằng thuốc và hóa chất.
  • Làm việc trong môi trường có nhiều hóa chất như benzene, formaldehyde.
    Một số bệnh do thay đổi gene như hội chứng Down, do virus hoặc vài bệnh về máu.

Nhìn chung, bệnh ung thư máu xảy ra đột biến gen ADN ở một vài tế bào máu. ADN là cấu trúc bên trong mỗi tế bào máu có chức năng điều khiển hoạt động của tế bào. Có một số các thay đổi khác trong tế bào chưa giải thích được cũng có thể là nguyên nhân làm tăng nguy cơ bị ung thư máu.

Một số nguyên nhân bất thường nhất định làm các tế bào máu phát triển, phân chia nhanh hơn và có thời gian sống dài hơn các tế bào khỏe mạnh khác. Các tế bào ung thư sẽ phát triển lấn át các tế bào lành tại tủy xương, kết quả làm giảm số lượng các tế bào lành, hồng cầu và tiểu cầu làm xuất hiện các triệu chứng bệnh.

Triệu chứng của ung thư máu

Triệu chứng bệnh ung thư máu phụ thuộc nhiều vào số lượng các tế bào bạch cầu ác tính có trong máu cũng như cả vào vị trí các tế bào này gây ảnh hưởng tới cơ thể.

Vì thế nên người bệnh ở thể bệnh nào thì các triệu chứng ở thể bệnh ấy cũng khác nhau.

Khi tế bào dạng bạch cầu ung thư phát triển nhanh trong tủy sẽ gây ra tình trạng đau nhức xương. Đồng thời chúng chiếm chỗ và làm giảm sự phát triển những tế bào máu bình thường khác. Lúc đó bệnh nhân có thể có những triệu chứng rõ ràng như sau:

  • Đốm đỏ: Đốm đỏ hoặc tím trên da là hệ quả của việc sụt giảm số lượng tiểu cầu trong cơ thể.
  • Nhức đầu: Nhức đầu dữ dội, đi kèm đó là hiện tượng đổ mồ hôi, da dẻ xanh xao. Do sự suy thoái lưu lượng máu đưa lên não khiến cho não không được cung cấp đủ oxy nên gây đau đầu.
  • Đau xương là một trong những triệu chứng chính của ung thư máu. Các cơn đau có thể xuất hiện tùy theo mức độ nặng hay nhẹ của bệnh và thường xuất hiện ở các khớp xương chân, đầu gối, cánh tay và lưng.
  • Sưng hạch bạch huyết: Đây là triệu chứng thường thấy ở bệnh nhân ung thư máu, tuy nhiên nó không gây đau.
    Da xanh xao, cơ thể luôn có cảm giác mệt mỏi
  • Chảy máu cam: Chảy máu cam là hiện tượng khá thường gặp nhưng nếu trong trường hợp chảy máu nhiều, liên tục nhiều ngày thì ngay lập tức phải khám bệnh càng sớm càng tốt bởi đây có thể là hệ quả của việc suy giảm số lượng tiểu cầu – tế bào có tác dụng cầm máu.
  • Sốt cao thường xuyên: Triệu chứng này xảy ra do bệnh nhân mắc ung thư máu bị suy giảm trầm trọng khả năng miễn dịch
  • Đau bụng: Khi ung thư máu đã di căn đến gan và lá lách, nó có thể gây sưng tấy ở các bộ phận này. Do đó, bệnh nhân thường có cảm giác đau bụng, đầy hơi, mất cảm giác ngon miệng, buồn nôn, hoặc ói mửa.
  • Sốt hoặc ớn lạnh
  • Mệt mỏi kéo dài, yếu đuối
  • Nhiễm trùng thường xuyên hoặc nặng
  • Giảm cân nặng
  • Sưng hạch bạch huyết
  • Gan, lách to
  • Dễ chảy máu và bầm tím
  • Đổ mồ hôi nhiều, đặc biệt là về đêm

Phòng ngừa ung thư máu

  • Tránh tiếp xúc với hóa chất: Các loại hóa chất hư thuốc diệt cỏ, benzen.. là một trong những nguy cơ chính cho việc phát triển bệnh ung thư máu. Trong trường hợp bất khả kháng, cố gắng giảm thiểu thời gian tiếp xúc và mang đồ bảo hộ như găng tay, khẩu trang…
  • Tránh tiếp xúc bức xạ: Bức xạ cũng có thể làm thay đổi các thành phần trong máu, vì vậy sẽ tốt hơn nếu giảm thiểu thời gian tiếp xúc với các tia nồng độ cao.
  • Tập thể dục thường xuyên: Nên tập thể dục ít nhất 30 phút mỗi ngày, tập các bài tập nhẹ nhàng, vừa sức bởi vì khoa học chứng minh rằng tập thể dục có thể ngăn ngừa ung thư, và ung thư máu cũng không phải ngoại lệ.
  • Chế độ ăn uống hợp lý: Bệnh nhân nên ăn các loại thực phẩm như ngũ cốc nguyên hạt, trái cây và rau quả, đồng thời giảm thiểu tiêu thụ các chất béo bão hòa và chất béo chuyển hóa.